EnglishEnglishنقشه سایتنقشهصفحه اول پرتالپرتالایرانایران
 
نشرياتاطلاعیه هامعرفی ساختار و تشکیلات دستگاهارتباط با مادرباره مانظرسنجیپرسش و پاسخ
درباره شهرستان

 

معرفی شهرستان اردستان
 
 
شهرستان اردستان درسال 1328 شمسی با تاسیس فرمانداری این منطقه به شهرستان ارتقا‌ٰء یافته است.شهرستان اردستان با مساحت 11591 کیلومترمربع و جمعیتی بالغ بر 45150 نفر در فاصله 118 کیلومتری شمال شرق مرکز استان اصفهان قرار دارد. این شهرستان از 2 بخش، 3 شهر، 7 دهستان و 306 روستای دارای سکنه تشکیل گردیده ‌است. مرکز این شهرستان شهر اردستان است. موقعیت جغرافیایی شهرستان اردستان درشمال شرقی اصفهان ودرجنوب دشت کویر واقع است  و در 110 کیلومتری شمال شرقی شهر اصفهان و بر دامنه های کوه کرکس قرار گرفته است. مساحت آن 14240 کیلومتراست. مهاباد شهری است در بخش مرکزی شهرستان اردستان استان اصفهان ایران
 
 شهرها، بخش ها و دهستانهای شهرستان اردستان عبارت اند از:
بخش مرکزی شهرستان اردستان
دهستان برزاوند
دهستان علیا
دهستان کچو
دهستان گرمسیر
دهستان همبرات
شهرها: اردستان و مهاباد
بخش زواره
دهستان سفلی
دهستان ریگستان
 
ویژگیهای طبیعی
  شمال این شهرستان هموار است و به دشت کویرمربوط می شود. وقسمت جنوب آن کوهستانی است. ازاین رو، پوشش گیاهی ودرجه حرارت شمال و جنوب متفاوت است. شمال منطقه دارای آب و هوای گرم و خشک، جنوب آن معتدل تر است. بطورکلی، آب و هوای اردستان گرم و خشک است و اختلاف دمای شبانه روز و زمستان و تابستان زیاد است.
رطوبت اردستان بسیارکم است، دراین شهرستان دو رود با کانون اتفاقی درشرق و غرب وجود دارد که در بعضی ازسالها جریان می یابند. ازاین رو، تنها منبع آب برای منطقه قناتهای متعددی است که سرچشمه آنها کوهستانهای جنوبی است. درشمال این منطقه، چاههای متعددی حفر گردیده و زمینها زیرکشت رفته است که در آب و هوای منطقه موثر بوده است. بیشترین درجه حرارت در تیر و مرداد، کمترین درجه حرارت در دی و بهمن است که بین نواحی گرم شمالی و ارتفاعات جنوبی که سردتر است حدود 5 درجه اختلاف دما وجود دارد
 
 
پوشش گیاهی
 

بعلت طبیعت خشک، خاک سنگلاخی و در شمال نمکزار و شنزار، بارندگی کم، تبخیرزیاد، پوشش گیاهی این منطقه بسیار فقیر و ازنوع استپ بیابانی است.

ویژگیهای انسانی 
 اردستان، مرکب ازدو کلمه ارد به معنای مقدس و ستان پسوند مکانی است و روی هم رفته به معنای شهرمقدس می باشد.
بنای فعلی شهر اردستان مربوط به اوایل سلطنت ساسانیان وهمزمان با حکومت اردشیر سرسلسله آن می باشد دراین شهر 16 رشته قنات تاریخی وجود دارد که بیشتر آن فعال ودو مورد آن شاخص ومنحصر به فرد می باشد اسامی این قنوات به شرح زیر می باشد

1- قنات ارونه قدمت آن به دوران اشکانیان ومربوط به دوران سلطنت اروند شاه می باشد


 2- قنات دوطبقه این قنات از شاهکارهای منحصر به فرد آبرسانی دست بشر می باشد که دورشته قنات با چاههای مشترک به صورت موازی وبر روی سر هم عبور می نماید وبیش از 2000 سال است که بخشی از شهر اردستان را مشروب می نماید 3- قنات پامیله 4- قنات خسرو شاه 5- قنات فیض آباد 6- قنات باب الرحی و...
این بنا چهاردوره تاریخی شامل ساسانیان، ال بویه ،سلجوقی وصفویه برخودگذرانده است ودرسال 553 هجری قمری به فرمان ابو طاهر حسین بن غالی بن احمد وبه دست استاد محمود اصفهانی بنا گردیده است .
 
 الف) مسجد جامع اردستان :
 اولین مسجد دوطبقه درتاریخ اسلام ودومین مسجد چهار ایوانی درعصر سلجوقی است از بناهای بکر ودست نخورده آن روزگاران می باشد که سازه های آن از آجر وگچ، خشت و چوب بوده است برخلاف دیگر مساجد جامع داخل بافت های پیچیده ومسکونی است این بنا درکمر بندی از باغهای سبز انار قراردارد . این مجموعه شامل مسجد آب انبار کاروانسرا ، بازارچه ، میدان (حسینیه) ، حمام ومدرسه علوم دینی می باشد که مجموعه ای بسیار زیبا از معماری ایرانی ایجاد نموده  لازم به ذکر می باشد این بنا درسال 1310 خورشیدی درفهرست آثار ملی ایران به شماره 96 به ثبت رسیده واز آن سال تا کنون تحت پژوهش، نظارت ،مرمت ومعرفی سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی وگردشگری قراردارد .
ب) مقبره امیر اویس یا (سنگ سفید ) :
از سرداران عصر شاه اسماعیل صفوی می باشد که درسال920 (ه.ق) کشته شده ودراین محل سنگ مزار آن شامل سنگ قبر عمودی وافقی می باشد که در نوع خود بی نظیر ومنحصر به فرد است     .
ج) مسجد امام حسن مجتبی (ع) :
این اثر تاریخی درکنار بازار قدیمی اردستان قرارگرفته سال ساخت آن مربوط به سال 547(ه.ق) می باشد که متاسفانه از آن بیش از مناره ای وقسمتی از مناره باقی نمانده ولی همان قسمت باقی مانده حاکی از اوج عظمت وشکوه این بنا بوده است .
د) مسجد خسرو:
مسجدی است سه طبقه مربوط به سال 1135 (ه.ق) می باشد این مسجد شامل مجموعه ای از آب انبار شبستان مهتابی وزیبایی است که از بناهای صفوی اردستان می باشد .
ه) خانه صدر (نقاشی) :
این خانه از خانه های حوضخانه ای مربوط به عصرفتعلی شاه قاچار می باشد  این خانه دارای گچ بری ، نقاشی ، آیینه کاری و تزینات منحصر به فردی است .
 
 و) مسجد دربند :

 خرابه های آتشکده ایی به این نام درکنار راه قدیمی اردستان به زواره ساخته شده است این بنا دوطبقه شامل گنبد خانه وشبستان می باشد سال ساخت آن دقیقاٌ مشخص نیست ولی شواهد امر حاکی از بافت بسیار قدیمی وکهن آن دارد.

ز) مسجد ملایعقوب:

از مساجد عصر قاجار ودارای سه بخش تابستانی ، شبستان ، ومهتابی می باشد که از مساجد زیبا است .

درضمن درشهراردستان بسیار از مقابر امام زادگان وعرفای نامی مانند امام زادگان اسماعیل ، موسی ، قاسم ، محسن ، ابراهیم و عرفایی مانند پیر مرتضی ، پیر جمالی ،پیر سلیمان ، پیر صابر ، پیر علی ، پیر محمود ، پیر اسحاق و.... می باشد  وبه دلیل وجود عرفای بزرگی درعصر ایلخانی وتیموری دراین شهر ، شهر لقب دارالعرفان به خود گرفته است وجود قنوات زیبا فضای سبز این نقطه از شهررا از بافتهای مسکونی بیشتر نمایان نموده است ودردل کویر مرکزی ایران بایک باغ شهر روبرو هستیم محلات تاریخی که حدوداً هفت محله می باشد  درداخل باغها وزمین های کشاورزی  جای گرفته است .
 
 زواره :
 
در دوازده کیلومتری شمال شرقی اردستان شهر تاریخی زواره قرار دارد بافت باارزش وزیبا این شهر که داخل حصار سلجوقی قرار دارد وحاکی از سخت کوشی، تلاش وفرهیختگی  مردم این نقطه کویری می باشد مبارزه با کویر گرم وسوزان از دیرباز مردمی تلاشگر مومن ومقاوم دربرابر تمام ناملایمات به وجود آمده که همواره با جدیت وپشتکار امرارمعاش وبه رتبه های بالای علمی وفرهنگی درسطح کشور رسانده است دربافت متمرکز وپیچیده تاریخی این شهر بناهای شاخصی قرار دارد که چون نگینی درروی انگشتری این شهر می درخشد مانند :
الف) مسجد جامع زواره :
این مسجد از مساجد دوران سلجوقی می باشد که برای اولین بار درتاریخ اسلام به صورت چهار ایوانی بنا گردیده ودرمعماری مساجد اسلامی اولین مسجد ایرانی است  سال اتمام ساخت این بنا مربوط به سال 551 (ه.ق) وبانی آن ابوطاهرحسین بن غالی بن احمد احتمالاً معمار آن استاد محمود اصفهانی است تزینات گچ بری واجرکاری این بنا بالاخص خط کوفی بنایی آن زیبا ومنحصر به فرد می باشد این بنا شامل گنبد خانه ، ایوانها ، حیاط ، شبستان ، ومهتابی است .
ب) مسجد پامنار یا بنکویه:
درشهر زواره مناره ای به ارتفاع 22 متر با کتیبه ای به خط کوفی است متن خط حاکی از ساخت منار درسال461 (ه.ق) وبانی آن محمد بن ابراهیم است لازم به ذکر می باشد بعد از مناره ساوه این مناره دومین مناره کتیه دار کشور است دراین مسجد 5 محراب تاریخی از دوران سلجوقی باقی مانده ومتاسفانه بخش شبستان اصلی بنا که سازهایی از دوران ساسانی داشته تخریب گشته است .
ج) حسینیه  بزرگ وکوچک زواره :
 درمیان کوچه پس کوچه های شهر دوحسینه زیبا از دوران صفویه تا قاجار دردو طبقه وجود دارد معماری این دوبنا شامل قسمتهای سرباز وسرپوشیده است که درچهار فصل سال با هم زمانی ایام سوگواری سالار شهیدان قابل استفاده می باشد وهنوز که هنوز است بعد از گذشت 400 سال پاسخگوی نیاز مردم می باشد وجود این دوبنا حکایت از عشق وعلاقه مردم این دیار به سالار شهیدان وباعث افتخار برای ملت عزیز ایران است
د)مجموعه بازار:
  مجموعه بازار زواره که روزگاری نبض اقتصادی شهر بوده هم اکنون فراموش شده وخاموش، حاکی از تلاش وکاراست این مجموعه شامل بازار کاروانسراها ، مدرسه علمیه( مدرسه لطفعلی خان ترشریزی ) ، امام زاده یحیی ، ابنارنو ومسجد کرسی است قدمت آن دقیقاً مشخص نیست ولی احتمالاً بنای اولیه شهر زواره باز می گردد.
ه) مجموعه مقبره میربهاءالدین حیدر :
میر بهاءالدین حیدر جد اعلای سادات طباطبایی می باشد که این سید بزرگوار درحمله هلاکوخان مغول به زواره شهید گردیده وبعداً برمزار آن مردم زواره مقربه ای ساخته اند درکنار این مقبره خانه ای زیباست که سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی وگردشگری درسال 1389 یک باب موزه مردم شناسی درآن راه اندازی نموده است.
و) حصار ویخچال زواره :
برج وباروی سلجوقی زواره که فقط قسمت جنوب شرقی  وجنوبی آن باقی مانده زمانی گرداگرد شهررا پوشانده بود ودارای چهار دروازه به جهات مختلف بوده است واین برج وبارو جان ومال مردم شهررا از هجوم اشرار ودشمنان نجات می داد درقسمت شمالی این حصار یخچالی است تاریخی که احتمالاٌ قدمت آن با حصار شهر یکی است درروزگار کهن درزمستان یخچال قالبهای یخ انبار می گشت وتا پایان تابستان یخ مورد نیاز مردم شهررا تامین می کرد لازم به ذکر می باشد تنها یخچال باقی مانده درنقاط شهری شهرستان یخچال زواره می باشد .
ز) خانه هشت بهشت (نیری):
این خانه دردوره قاجار با معماری بسیار زیبا وحیرت انگیزی دردل شهر تاریخی زواره قراردارد بانی آن حاج میرزا علیرضا نیری زواره ای است این بنا دردو طبقه ودارای هشت ایوان داخلی است معماری این خانه با تمام خانه های زواره متفاوت است هم اکنون به عنوان فاطمیه جهت مراسم مذهبی وعزاداری از آن استفاده می گردد .
 
 ح)قلعه سنگ بست وحکیم باشی:

 درشهر زواره دو قلعه دفاعی درداخل بافت شهری قرار دارد این قلعه ها درسه طبقه ودارای قسمتهای مختلفی شامل اسطبل ،انبار، قسمتهای مسکونی ، قراولخانه و برج های دیدبانی می باشد قدمت این قلعه ها به دوران سلجوقی باز می گردد احتمالاً قلعه سنگ بست از قلعه  های اسماعیلیه ایران است .

درمجموعه قدیمی بافت زواره خانه های بیشماری از نوع چهار صفه ای قرار دارد که درمقابل گرما وسرما ی سوزان کویرمامن مناسبی برای جان ومال مردم بوده است  این خانه ها به صورتی طراحی گردیده که هیچ خسارتی به محیط زیست نمی رساند ودرتابستان محیط فرح بخش ودرزمستان فضای گرم وایمن را برای خانواده ایجاد می نماید دیگر مکانهای تاریخی عبارتند از :آب انبار باغبازان ، آب انبار پامنار ،برج کبوتر خانه ، گنبدهای عرفا( گنبد سبز ، گنبد حاج آقا و...) .

درضمن درشهر زواره صنایع دستی شامل : آهنگری، سفالگری، گلیم بافی ، قالی بافی ، و... هنوز فعال است که نشان از سخت کوشی وتلاش مردمان این دیار می باشد.بافت وبرج وباروی تاریخی  زواره  به شماره 6144 درسال 81 درفهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است .

درتوابع شهرستان اردستان روستاها وشهرهای دیگری قرار دارد که دردل هریک مسجدی آب انباری کارونسرایی امام زاده ای کاخی و... به چشم می خورد هریک از اینها نشان دهنده فرهنگ کهن وتاریخ با عزمت مردم این دیار می باشد از ان جمله

الف) خانه ارباب حسین مهابادی:

این خانه ازخانه های دوران قاجار دردو طبقه واز نوع یزدی سازی است .

ب) مقبره پیر اویس مهابادی :

دراین مقبره پیر اویس وپیر برحق از عرفای دوران ایلخانی وتیموری مدفون می باشد که هرروزه مورد زیارت عاشقان وعلاقه مندان قرار می گیرد .

ج)کاخ چهلستون (درروستای سرهنگ آباد):

درقسمت شرقی شهرستان دردهستان سفلی روستای خوش آب وهوایی است به نام سرهنگ آباد دراین روستا کاخی است زیبا ترکیبی از کاخ چهلستون اصفهان وباغ عفیف آباد فارس که توسط سهام السلطنه عرب عامری درسال 1299 (ه.ق) ساخته شده است این کاخ شامل مجموعه کوشک، اسیاب، حمام ، قراول خانه ، اسطبل ، برج دیدبانی ویخچال منظریه است  این مجموعه جهت پذیرایی از شاهزادگان قاجار دردوران ناصرالدین شاه ساخته شده است.

د)امام زاده سید کماالدین حسین درروستای شهراب :

 این امام زاده واجب التعظیم درسال 1299 (ه.ق) ساخته شده وداخل گنبد خانه آن گچ بری ها ، نقاشی ها ،آیینه کاری هاونقاشی  پشت شیشه وجود دارد که ترکیبی از نقاشی ملی وفرنگی است وفضای داخلی این فضا بسیار زیبا ومنحصر به فرد می باشد .

ه)خانه شهید مدرس درسرابه کچو:

شهید مجلس درروستای سرابه درده کیلومتری جنوب شرقی اردستان درخانه ای مذهبی متولد شده ومولد این شهید بزرگوار درخانه ای روستایی ومحقردر سرابه کچوی اردستان است این بنا درسال 1365 درفهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده وباعث افتخار مردم این شهرستان است .

دیگر بناههای شاخص این شهرستان کاروانسراهای ظفرقند ، بغم ، مهاباد، موغار و...

خانه های روستایی حمام چاه ریسه،کاخ امیرآباد، یخچال چهرمهین ، برج محمد آباد ، آبشار آب دام دام ، کارخانه سنگ تراشی لاسیب است.  

 شهر مهاباد

شهرمهاباد درکنار محور اردستان کاشان واز شهرهای با ارزش تاریخی منطقه است خانه های اربابی به سبک حوضخانه ای ، آب ابنارها ،مقابر ودیگر آثار تاریخی دراین شهر دیده می شود وزندگی ایلی ودامداری سنتی به سبک کوچ نشین پتانسیل گردشگری این شهر است .همجواری باشهرهای تاریخی کاشان، یزد، نائین واصفهان منبع بزرگ جذب گردشگری بوده است.هم اکنون مهمانسرای جهانگردی اردستان ،اقامتگاه های بوم گردی زواره ،متل مهاباد، 18 رستوران بین راهی، دومجتمع خدمات مسافرتی ودودفتر خدمات گردشگری پذیرای مسافران وگردشگران درشهرستان می باشد .

درحوزه صنایع دستی رشته های آهنگری چرم دوزی سفالگری ،نقاشی روی سفال، میناکاری،گوهرتراشی، خراطی وسنگ تراشی به صورت کارگاههای فعال ودائمی وجود دارد وبه صورت کارگاههای موقتی نیز رشته های سبد بافی ،معرق، نگارگری نیز فعالیت می نماید درحال حاظر چند کارگاه رنگ رزی درشهر اردستان وزواره به صورت فصلی کارمی کند، 3 نمایشگاه وفروشگاه دائمی صنایع دستی درشهرهای اردستان ،زواره ومهاباد دائر بوده ودرسال به 50 نفر کارآموز دررشته های گوناگون آموزش لازم ارائه می گردد.


 

ویژگیهای اقتصادی
 
اقتصاد اردستان به طور عمده بر پایه کشاورزی، باغداری، دامپروری و صنایع دستی می باشد. سطح زیرکشت این شهرستان حدود 15 هزار هکتار است که با 220 چاه عمیق و نیمه عمیق و 467 رشته قنات آبیاری می شود. محصولات کشاورزی این شهرستان انار، غلات و صیفی جات است.
 


معادن و صنایع اردستان 
 برای شناسائی و استخراج معادن دراین شهرستان اقداماتی صورت گرفته و منابعی استخراج شده است لیکن به علل عدم مرغوبیت و یا بازدهی کم، بیشتر آنها تعطیل گردیده است. این معادن، عبارتنداز: 

1)معدن سرب و روی بلمچه
2) معدن منگنز در24  کیلومتری جنوب غربی اردستان
3) معدن مس کهیاز در 50کیلومتری جنوب شرقی اردستان
4) معدن سنگ گچ کسوج در28  کیلومتری شمال غربی اردستان.
 همچنین منابع نمک درداخل رسوبات رودخانه ای بطور پراکنده وجوددارد. 
راهها- اردستان از نظر ارتباطی چون بر سر راه تهران به چهار استان، یعنی یزد، کرمان، بلوچستان و استان هرمزگان واقع شده، دارای اهمیت است. راههای مهم اردستان عبارتنداز: جاده ای بطول 180 کیلومترکه اردستان را از طریق مورچه خورت به اصفهان متصل می کند. راه آسفالته به طول 110 کیلومتر که این شهر را از طریق برخوار به اصفهان ارتباط می دهد. راههای فرعی آن بجز راه اردستان به زواره و کچومثقال به اردستان، خاکی و کم عرض می باشند.    
فولاد اردستان تولیدکننده انواع لوله های فولادی تا قطر 100 اینچ است.
کارخانه 3500 تنی سیمان اردستان و کارخانه دنیای فلز-TEHRANBAST PASARGAD COتهران بست پاسارکادتولیدکننده بست داربست وانواع شمش چدن و فولاد روزانه 65 تن از جمله مهم ترین فعالیتهای به عمل آمده جهت توسعه صنعت شهرستان اردستان است.
این شهرستان دارای 4000 اثر تاریخی و جاذبه گردشگریست که 39 اثر آن در فهرست آثار ملی ثبت گردیده است.که اثار ثبت شده در فهرست آثار ملی شامل:
مسجد جامع اردستان
مسجد ملا یعقوب محله کبودان
قنات دوطبقه مون
قنات ارونه (محال) 
مقبره سلطان سید حسین
آتشکده مهر اردشیر
مسجد جامع زواره
مسجد جامع اونج
مسجد امام حسن محله بازار
مقبره سلطان بیگ اردستان
مقبره پیر مرتضی
آب انبار خسرو
آب انبار باغ بازان زواره
آب انبار نو زواره
آب انبار پامنار زواره
آب انبار مون اردستان
کاروانسرای بغم
کاروانسرای ظفرقند
حسینیه بزرگ زواره
حسینیه کوچک زواره
آب انبار خسرو
مسجد سام الدین زواره
مقبره امیر اویس اردستان

روستاها
مسفره
سرابه
اونج
موغار
سهامیه
مزارع
مزد آباد
امیران
کچو
هندو آباد
حسین آباد
درباغ/
 
 
امتیازدهی
میانگین امتیازها:2.89 تعداد کل امتیازها:9
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
۱۳۹۷ يکشنبه ۲۷ آبان
آخرین تصویر ماهواره
بازدید کنندگان
تعداد بازدیدکنندگان امروز 6
تعداد بازدیدکنندگان دیروز 48
تعداد کل بازدیدکنندگان تا امروز 255230
تعداد کاربران بر خط 51
تعداد کاربران لاگین بر خط 1
Copyright @ 2018. ardestanmet.ir. All rights reserved.
Powered by DorsaPortal